هنر مصرف صحيح

سال 88 در حالی شروع شد که بیانات رهبر معظم انقلاب در آغازین روز سال در آستان قدس رضوی راهبردی اساسی را فرا روی مردم و مسئولان کشور قرار داده است .

اصلاح الگوی مصرف از بعد سلبی به معنای صرفه جویی و کاستن از مصارف غیر ضروری و از بعد ایجاب آن ، بهینه ساری مصرف و یا درست ، به هنگام و اقتصادی مصرف کردن ، تعبیر می گردد.

اصلاح الگوی مصرف در زندگی اجتماعی مردم نیز  تأثیرات عمیقی خواهد داشت و با فرهنگ سازی و ترویج الگوی مصرف ،اثرات آن آشکار خواهد شد و موضوع ازدواچ یکی از مهمترین زمینه ی پرداختن به این مبحث در اجتماع امروز است. وقتی در آفت شناسی ازدواج به بررسی و شناخت موانع ازدواج آسان می پردازیم بسیاری از آنها را با اصلاع الگوی مصرف، قابل رفع می بینیم.

سبقت جستن در تجملات و چشم و هم چشمی های تشریفاتی ، به زحمت انداختن خانواده ها و تکلف های طاقت فرسا در افزودن هزینه های مراسم قبل، حین و بعد از ازدواج و …

 از جمله عوامل دور ساختن جوانان از ازدواج به هنگام و تأخیر در زناشوئی و افزایش توقعات و غلبه یافتن مشکل و قالب بر محتوا و زرق و برق مادیات بر معنویت ها و کاهش بهره وری در ازدواج خواهد بود.

آسان سازی ازدواج ، وظیفه ای است که برای ادای آن خانواده، جامعه و مسئولان همگی نقش دارند و برای شکل گیری این مثلث سه ضلعی، همه اضلاع بایستی همگرایی داشته باشند.

خانواده ها اساس کار هستند و نقش اصلی را در این وظیفه مهم با پیروی از سیره پیشوایان دینی در آسان سازی ازدواج، بر عهده داشته و نباید با فرافکنی و انداختن بار مسئولیت شانه خالی کنند . همان گونه که فرهنگسازان جامعه و مسئولان کشور نیز هر کدام بایستی نقش خویش را در این میان ایفا کنند و صرفاً مسئولیت را بر عهده خانواده ها قرار ندهند.

رهبران فکری جامعه ، صاحبان منبر و تریبون ، حوزویان و دانشگاهیان ، اصحاب رسانه و مطبوعات اندیشمندان و نویسندگان ، هنرمندان و ادیبان و … وظیفه ی فرهنگسازی ازدواج آسان و معرفی نمونه های موفق آن را بر عهده داشته و مسئولان کشور نیز باید با تاسی از رهبر معظم انقلاب و با پیش قدم شدن خویش ارایه الگوی صحیح  مصرف و با ارایه سیاست های کلی نظام در هنگام تدوین برنامه ها ، و نیز دولت و مجلس با ارایه لوایح و طرح های قانونی ، زمینه اجرای ازدواج آسان را در جامعه فراهم نمایند تا خیل عظیم چندین میلیونی جوانان آماده ازدواج و در آستانه استفاده به نیروهای محرک و کارآفرین و با نشاط جامعه تبدیل گردیده و از بروز معضلات اساسی بیکاری و کم کاری و تنبلی و ناهنجاری های فرهنگی و اخلاقی و اجتماعی جلوگیری نمایند.

آنچه می هوانید نکات کلیدی از مجموعه ی سخنان مقام معظم رهبری د رجلسات عقد یک دهه گذشته است که پیش از این در مجلدی تحت عنوان «مطلع عشق» به چاپ رسیده است . در این شماره بخش اول رهنمودهای رهبری درباره مراسم ها و تشریفات ازدواج ارایه می شود با این توضیح که رهبری در این مجالس ، در مقام بیان همه ی دید گاه های خود درباره ازدواج و خانواده نبوده اند ، بلکه به مناسبت آغاز زندگی جمعی از فرزندان شان ، آنچه را که اسرار کامیابی آنان می دانسته اند صمیمانه تذکر داده اند . گفتنی است مجموعه کامل این سخنان با نام « عقب نماندن از قافله اسراف» توسط شبکه فعالین ازدواج به چاپ رسیده است.

سادگی را از مراسم ازدواج آغاز کنید

در همه امور زندگی تان سادگی را رعایت کنید . اولش هم از همین مراسم ازدواج است ، از این جا شروع می شود. اگر ساده برگزار کردید ، قدم بعدی اش هم می شود ساده و الّا شما که رفتید آن مجلس کذایی ِ مثل اعیان و اشراف های زمان طاغوت را درست کردید ، بعد دیگر نمی توانید بروید توی خانه کوچکی مثلاً با وسایل مختصری زندگی کنید . این جور نمی شود دیگر. از اول، زندگی را پایه اش را بر اساس سادگی و ساده زیستی بگذارید تا زندگی بر خودتان ، بر کسانتان و بر مردم جامعه ان شاءا... آسان شود.

ریخت و پاش زیادی ،اسراف؛ اینها حرام است

بعضی از مردم با این کاری که می شود با آن ثواب برد، گناه می برند . با اسراف هایی که می کند ، با خلاف هایی که انجام می دهند ، با آمیختن این عمل حَسن و حسنه به کارهای حرامی که انجام می دهند . حرام همه اش هم این نیست که محرم و نامحرم و این چیزها باشد. آنها هم البته حرام است ، اما ریخت و پاش زیادی هم حرام است . اسراف حرام است . سوزاندن دل مردمی که ندارند در مواردی واقعاً حرام است . زیاده روی کردن ، حرام و حلال کردن برای اینکه بتواند جهیزیه دخترش را فراهم کند ، اینها حرام است .

ریخت و پاش اسراف است

برخی اسراف می کنند ، می ریزند  و می پاشند . در این روزگار که فقرایی در جامعه هستند ،کسانی هستند که اولیات زندگی هم درست در اختیارشان نیست ، این کارها اسراف است ، زیادی است ، بی خود است . هر کس بکند خلاف است .

تجملات زیادی مثل یک خوراکی مضّر برای جامعه مضر است

تجملات برای یک جامعه ، مضر است . آن کسلانی که با تجملات مخالفت می کنند ،معنایش این نیست که از لذت های و خوشی هایش بی اطلاعند،نه! آن را کاری مضر برای جامعه می دانند . مثل یک دارو یا خوراکی مضر . با تجملات زیادی ، جامعه زیان می کند . البته در حد معقول و متداول ایرادی ندارد. اما وقتی که همین طور مرتب پای رقابت و مسابقه به میان می آمد، اصلاً از حد خودش تجاوز می کند و به جاهای دیگر می رود.

تشریفات ساده ازدواج اسلامی

شما اگر نگاه کنید به تشریفات ازدواج در میان اقوام مختلف ، خواهید دید در اسلام تشریفات ازدواج ساده است . البته جشن و سرور و اینها عیبی ندارد . هر کس هر مقداری که مایل است ، اما اینها جزو دین و جزو تشریفات رسمی و دینی ازدواج نیست . هر کس خواست می تواند انجام بدهد ، هر کس نخواست، نه.

اینکه حتماً بایستی بروند در یک معبد و زانو بزنند جلوی کسی و چه بکنند ، و مراسمی که در جاهای دیگر وجود دارد، در اسلام نیست. در اسلام یک صیغه است شرعی که باید خوانده شود . البته در اسلام برای معاملات گوناگون،معاملاتی که اهمیتش کمتر از ازدواج است شاهد می گیرند... حالا هم که مقررات ثبت و درج در محاکم. مراکز ثبت رسمی است و هیچ تشریفاتی ندارد؛ می توانند خیلی راحت و بدون تشریفات این ازدواج را انجام دهند.

نکند اسم مان مسلمان باشد اما کارهایمان کار جاهلی

در ازدواج، شرع مقدس اسلام قیودِ جاهلی و شرایط مرسوم بین جهان را برطرف کرد و یک سلسله حرف ها و شرایط جدید و سنت های تازه ای را پایه گذاری کرد . اگر ما کاری کنیم که عقد و ازدواجِ ما از آن چیزهایی که اسلام اِزاله کرده ، دور و پاک باشد و به آن سنت هایی که اسلام بنیان گذاری کرده است آراسته و مزین باشد، عقد و ازدواجِ ما اسلامی خواهد شد و عقد بر اساس رضای پیامبر اسلام و رهبر عظیم الشأن بشریت خواهد شد. اگر خدای ناکرده آن چیزهایی را که اسلام اِزاله کرد و ریخت بیرون،  اینها را ما در عقد ازدواج بیاوریم، آن وقت عقد ما ، عقد جاهلی خواهد شد . خودمان مسلمانیم، اسم مان مسلمان است اما کارمان کار جاهلیت خواهد شد. یا اگر آن چیزهایی را که اسلام بنا گذاشت در کار ازدواج این را رعایت نکنیم، باز عقد، عقد اسلامیِ کامل نخواهد بود. اگر عقد، اسلامی بود، به سبک سنت های قرآنی و بنیان گذاری شده به وسیله اسلام ، زندگی شیرین می شود و زن و شوهر با هم خوب زندگی می کنند.

ازدواج بکنید، ازدواج دشواری ایجاد نمی کند

جوان ها وقتی صحبت می شود می گویند، اگر ازدواج کنیم بعدش چه کار کنیم برای خانه ، برای شغل؟ اینها همان قیودی است که همیشه جلو کارهای اصلی و اساسی را می گیرد. فرمود: «اِن یکونوا فُقراءَ یُغنِهِمُ الله مِن فَضلِهِ»

یعنی خدای متعال اینها را کفایت خواهد کرد. ازدواج بکنید ، ازدواج در وضع معیشت آنها دشواری خاصی به وجود نمی آورد، بلکه به عکس خداوند آنها را از فضلش غنی هم می کند. این را خدای متعال فرموده است.

در درجه اول تقصیر متمکّن است

بله ، ما برای خودمان به قول معروف به جای خرج ، بَرج درست می کنیم. اضافه های زندگی و نیازهای کاذب به وجود می آوریم. بله، البته مشکل پیش می آید. تقصیر کیست؟ در درجه اول تقصیر متمکّن است. آن کسانی که امکانات دارند، سطوح را بالا می برند، سطوحِ خواهشها و توقّعات و نیازهای کاذب را بالا می برند.

ازدواج یک ضرورت است، باید وسایلش را فراهم کنند

بعد هم تقصیر بعضی از مسئولان است، که بالاخره باید بگویند. باید وسایل را فراهم کنند، فراهم نمی کنند. نمی خواهیم بگوییم که دولت ها برای جوان ها و برای ازدواج شان وظایفی ندارند. اما این باید برای جامعه اسلامی جا بیفتد که ازدواج یک ضرورت است، باید انجام بگیرد. باید تحقق پیدا کند.

دخترها و پسرها مسئولیت پذیری کم دارند

اینکه دخترها بگویند ما هنوز آماده ازدواج نشده ایم ، پسرها بگویند ما هنوز عقل زندگی نداریم، حرفهای منطقی آن چنانی نیست. در خیلی از مسایلِ زندگی، ما می بینیم که نه، جوان ها آمادگی هم دارند، خیلی هم خوبند. می فهمند. منتهی این ازدواج یک مسئولیت پذیری هم هست. این حس گریز از مسئولیت، مقداری مانع می شود از اینکه این کار انجام شود.

با شادی و میهمانی موافقیم، با اسراف نه

بنده راضی نیستم از کسانی که با خرج های سنگین و با اسراف در امر ازدواج کار را بر دیگران مشکل می کند. البته با جشن و شادی و مهمانی موافقیم ولی با اسراف مخالفیم.

بی بند و باری پولدار ها؛ غصه دخترها و پسرها

چقدر دخترها و پسرها که اگر ازدواج هم می کنند به خاطر بی بندوباری پولدارها، احساس کمبود می کنند. احساس غصه می کنند. احساس عقده می کنند. فکر می کنند چیزی کم دارند. احساس سرکوفت می کنند.

اسراف بد است. شأن ملت مسلمان ما نیست

این هتل ها و سالن ها و جشن های پر خرج را رها کنید. البته ممکن است توی یک سالنی هم کسی جشن بگذارد اما ساده، مانعی ندارد. من نمی خواهم بگویم حتماً چون بعضی از خانه هایشان جا ندارد یا امکاناتش را ندارند، ولی اسراف نکنید. شادی و میهمانی و دعوت کردن از دوستان و نزدیکان و خویشاوندان و رفقاخوب است اما اسراف بد است. شأن ملت مسلمان ما نیست.

از اسراف ها یکی مجالس گران قیمت است

عروسی و عقد و شادی چیز خوبی است. حتی پیامبر اکرم هم برای دختر مکرمه خودشان مجلس عروسی گرفتند، شادی کردند و مردم شعر خواندند. زنها دست زدند و خوشی کردند. اما نباید در این مجلس عقد و عروسی و اینها اسراف انجام بگیرد. یکی از اسراف ها همین مجالس عقد و عروسی گران قیمت است . در هتل ها، در این سالن های گران قیمت مجالس درست می کنند. مبالغ زیادی شیرینی و میوه خوراکی حرام می شود، از بین می رود، روی زمین ریخته می شود و ضایع می گردد. برای چه؟ برای چشم و هم چشمی؟! برای عقب نماندن از قافله اسراف؟!

با اسراف خود را از چشم پیامبر و امام زمان انداخته اید

اسراف نباید بشود. اسراف اگر شد هم به خودتان ضرر زده اید هم به مردم دیگر. هم به جوان ها و دخترها و پسرها ضرر زده اید و خودتان را از چشم پیامبر اسلام انداخته اید . از چشم امام زمان انداخته اید. این اسراف و زیاده روی، کار خلاف محسوب می شود.

عروسیِ شیرین، عروسی صمیمانه است نه عروسی پرخرج

عروسی شیرین، آن عروسی نیست که توی آن خیلی جرخ می شود و اسراف زیاد در آن می شود. عروسیِ شیرین، عروسی صمیمانه است. صمیمانه که بود، عروسی شیرین می شود. ولو مختصر باشد. یک اتاق دو اتاق توی خانه، قوم و خویش، دوست و آشنا و رفیق دور هم بنشینند، این می شود عروسی. این میهمانی های مفصل و سالن های آنچنانی یا توی هتل ها، خرج های یاد، جنس های گران برای مهمانی، اینها هیچ مناسب نیست. نمی گویم ازدواج را باطل می کند، نه! ازدواج درست است. اما اینها محیط جامعه و محیط زندگی را تلخ می کند.

من با «تشریفات» مخالفم

مگر سابق که این سالن ها نبود، این چیزها نبود، توی دو تا اتاق کوچک جشن می گرفتند، مهمان ها می آمدند شیرینی می خوردند، ازدواج ها بی برکت تر از امروز بود؟ عزتِ دخترها مگر کمتر از امروز بود، که حالا باید حتماً بروند توی این سالن های بزرگ. عیبی ندارد، من مخالفتی نمی کنم با این سالن ها. من با«تشریفات» مخالفم. حالا بعضی می روند توی هتل، از آن کارهای غلط است که لزومی ندارد.

 هر چه مراسم را کمتر و ساده تر بگیریم بهتر است. بگذارید آن کسانی که ندارند به ازدواج تشویق شوند و آن کسانی که ندارند مأیوس نشوند.

اینها اصلاً مناسب شأن نیست؛

اینکه حالا معلوم شده کوی باشگاه های چنین و چنان و توی هتلها مهمانی می گیرند،اینها اصلاً مناسب شأن اهلِ علم نیست؛ مناسب شأن مردمان پرهیزگار و مؤمن نیست. اینها هم مال همان قدیمی هاست.

متأسفانه بعضی امروز اشتباه می کنند. چون که سابق مسئولان کشور و سردمداران آن طور رفتار می کردند، حلال هم که اینها شدند سردمدار، خیال می کنند باید از این کارها بکنند. نه آقا، آنها طاغوتی بودند، آنها اهل دنیا بودند. ما روحانی هستیم، آنهایی هم که روحانی نیستند، اهل دین هستند. ما زندگی مان جور دیگر است. رفتارمان جور دیگر است. مَنشمان جور دیگر است. اخلاقمان جور دیگر است. هدفمان اصلاً با آنها فرق دارد. نباید از آنها تقلید کنیم. ما باید کاری بکنیم که مردم از ما تقلید کنند.

سربلندی دختر و پسر به بلند نظریِ آنهاست

بعضی خیال می کنند که تشریفات و توی هتلِ چنین و چنان رفتن، سالن های گران گرفتن، خرج های زیادی کردن، عزت و شرف و سربلندی دختر را زیاد می کند. نه خیر، عزت و شرف و سربلندی دختر و پسر به انسانیت و تقوا و پاکدامنی و بلند نظریِ آنهاست، نه به این چیزها...

ساده برگزار کردن ازدواج ننگ نیست

بدانید! ساده برگزار کردن ازدواج، چه در مهریه، چه در جهیزیه و چه در مجلسِ عروسی، ننگ نیست که بعضی خیال می کنند اگر ما عروسی را برای دخترمان ساده برگزار کنیم دختر ما سرشکسته خواهد شد. نه! سرشکسته نخواهد شد. این اشتباه شماست.

آبرو را نمی شود با قرض کردن خرید

ما به آنهایی که ندارند نصیحت می کنیم که یه عرب و عجم متوسل نشوند که پول قرض کنند برای اینکه آبرویشان را به قول خودشان بخرند! آبرو چیست! این آبرو است؟ اگر چشم را باز کنیم این آبرو نیست. بعضی ها خودشان را قرض دار می کنند، برای اینکه بتوانند مثلاً آبرومند از آب در بیاورند! بی خود و بی جهت.

من به همه مردم توصیه می کنم ازدواج ها را آسان کنند

من به همه مردم در سراسر کشور توصیه می کنم که ازدواج ها را آسان کنند. بعضی ها ازدواج را مشکل می کنند. مهریه های گران و جهیزیه های سنگین ازدواج را مشکل می کند... خانواده پسرها توقع جهیزیه های سنگین بکنند خانواده دخترها برای چشم و هم چشمی دیگران جهیزیه ها را و تشریفات را و مجالس عقد و عروسی را رنگین تر بکنند؟ چرا؟ اثر این را می دانید چیست؟ اثر این کارها این است که دخترها و پسرها بدون ازدواج در خانه ها می مانند، کسی جرأت نمی کند به ازدواج نزدیک شود.